Yeni Kimya Işığı (Novum Lumen Chymicum), Michael Sendivogius

Michael Sendivogius, 17. yüzyılın en etkili simyacılarından biriydi ve doğanın gizli işleyişine dair öğretisiyle tanınırdı. Bu pasajda, bilgenin doğayı sıradan gözden farklı gördüğünü anlatır, gökteki Güneş ile yerin merkezindeki gizli Güneş arasındaki gizemli karşılığı çizer.

Türkçe Metin

Gerçekten de bilgelerin gözleri doğayı sıradan gözlerden farklı görür. Söz gelimi, sıradan insanların gözleri Güneş'i sıcak olarak görür, filozofların gözleri ise tam tersine Güneş'i daha çok soğuk görür, oysa onun hareketleri sıcaktır. Nasıl ki Güneş, Gezegenlerin küreleri arasında merkez ise ve göğün bu merkezinden hareketiyle sıcaklığı aşağıya doğru saçıyorsa, yerin merkezinde de yerin Güneşi vardır ki o da sürekli hareketiyle sıcaklığı yahut ışınlarını yukarıya, yerin yüzeyine doğru sürer.

Bu iç sıcaklık, şu elementsel ateşten çok daha etkilidir, ama günden güne yerin gözeneklerine sızıp onu soğutan yersel su tarafından ılımlı kılınır. Nasıl ki merkezî bir sıcaklık olarak etki eden o görünmez ateş, araya su girmeseydi her şeyi yakıp tüketirdi, aynı şekilde Güneş'in sıcaklığı da aracı hava olmadan her şeyi yok ederdi. Yerin merkezinde merkezî Güneş bulunur ki kendi hareketiyle öyle büyük bir sıcaklık verir ki bu sıcaklık yerin yüzeyine dek uzanır.

Sıradan insanların gözleri Güneş'i sıcak görür, filozofların gözleri ise onu daha çok soğuk görür, oysa hareketleri sıcaktır.

Kaynak metin (İngilizce çeviri)

Indeed, the eyes of the wise see nature differently than common eyes. For example, the eyes of the common people see the Sun as being hot; the eyes of the Philosophers, on the contrary, see the Sun rather as being cold, but its motions are hot. Just as the Sun is the center among the spheres of the Planets and from this center of heaven it scatters heat downward by its motion, so in the center of the earth is the Sun of the earth, which by its perpetual motion drives heat or rays upward to the surface of the earth. This internal heat is much more effective than this elemental fire, but it is tempered by the earthly water, which from day to day penetrates the pores of the earth and cools it. Just as that invisible fire, acting as a central heat, would consume all things if water did not intervene, so the heat of the Sun would destroy all things without the mediating air. In the center of the earth is the central Sun, which by its own motion gives great heat that extends itself even to the surface of the earth.

Kaynak Künyesi

Eser: Novum Lumen Chymicum
Metin: Sayfa 56-57 (On Mercury / Cıva Üzerine bölümü)
Atfedilen: Michael Sendivogius
Basım: 1628 baskısı (Cenevre, Jean de Tournes)
Dijital kaynak: Source Library (Latinceden İngilizceye çeviri)
Türkçe çeviri: Şira Nur Uysal, Kutsala Dönüş

Kaynak metin ve çevirisi CC BY-SA 4.0 lisansıyla, Source Library (sourcelibrary.org) atfıyla paylaşılmaktadır. Bu Türkçe çeviri de aynı lisansla açıktır.

Bu Metin Neden Önemli

Novum Lumen Chymicum (Yeni Kimya Işığı, 1628), Cıva ve Kükürt ilkelerini ve gerçek ilk maddeyi ele alan iki bölümden oluşur. Sendivogius, doğanın işleyişini simya sanatı bağlamında açıklar, burada gökyüzü ile yeraltı arasındaki sıcaklık, su ve hava dengesini betimleyen bir doğa felsefesi ortaya koyar.

← Kadim Kaynaklar Kadim Bilgelik Sözlüğü →