Kadim Kaynaklar · Açık Kütüphane

Dört Kitap, Tetrabiblos

Tetrabiblos (Quadripartitum)

Claudius Ptolemaeus
Tetrabiblos syntaxis (Quadripartitum), 1535 baskısı, Yunanca aslı ile Joachim Camerarius'un Latince çevirisi ve yorumları

Batı astrolojisinin temel metni sayılan Tetrabiblos'un ilk kitabında Batlamyus, yıldızların yeryüzü üzerindeki tesirini fiziksel bir zorunluluk olarak temellendirir. Ona göre göklerden yayılan belirli bir güç, ateş ve hava gibi ilk unsurlar aracılığıyla bütün dünyevî varlığa nüfuz eder. Aşağıdaki bölümde bu gücün Güneş, Ay ve yıldızlar üzerinden nasıl işlediği anlatılır.

Dört Kitap, Tetrabiblos
Kozmosun küreleri ve burçlar kuşağı, Robert Fludd, Utriusque Cosmi Historia, 1619. Gezegenleri ve unsurları temsil eden iç içe geçmiş küreleri çevreleyen on iki burç işaretini gösteren dairesel kozmoloji şeması.
Türkçe Metin

Belirli bir gücün, esirsi ve ebedî tabiattan doğduğunu ve baştan başa değişime tabi olan yeryüzünün bütün çevresine yayıldığını söyleriz. Bu güç, Ay'ın altında bulunan ilk unsurlara, yani ateş ile havaya tesir eder. Bunlar da esirin hareketleriyle kuşatılır ve devindirilir. Bu unsurlar ise sırasıyla geri kalan her şeyi, toprağı ve suyu, onların içindeki bitkileri ve hayvanları kuşatır ve devindirir. Bu hakikat, yalnızca birkaç gözlemle herkese en açık biçimde görünür hale gelir.

Zira Güneş, kendisini çevreleyen ortamla birlikte, yeryüzündeki her şeyi daima bir şekilde düzenlemektedir. Bunu yalnızca yıllık mevsimlerin değişimiyle, canlıların doğuşuna, bitkilerin verimliliğine, suların akışına ve bedenlerin dönüşümüne yol açarak yapmaz; aynı zamanda günlük dönüşleriyle de düzenli bir tertip içinde ve başımızın üzerindeki noktaya göre konumlarıyla uyumlu olarak ısıtır, nemlendirir, kurutur ve soğutur.

Ay dahi, yeryüzüne en yakın cisim olarak, tesirini dünyevî şeylere bahşeder. Gerek canlı gerek cansız birçok şey ona duyarlıdır ve onunla birlikte değişir. Irmaklar, onun ışığına göre akışlarını artırır ve azaltır; denizler, onun doğuşu ve batışıyla kendi gelgitlerini çevirir; bitkiler ve hayvanlar ise ya bütünüyle ya da belirli kısımlarıyla onunla birlikte büyür ve küçülür.

Bunun yanı sıra yıldızların, hem sabit yıldızların hem de gezegenlerin geçişleri, çevredeki ortamda sıcak dalgaları, rüzgârlar ve kar fırtınaları gibi birçok işaret meydana getirir ve bunlarla yeryüzündeki şeyler uygun biçimde düzenlenir. Dahası, bu cisimlerin birbirlerine göre görünümleri, tesirleri buluşup birbirine karıştıkça, birçok karmaşık değişim üretir. Güneş'in gücü, niteliğin genel düzenlenmesinde üstün gelirken, öteki cisimler ona belirli tarzlarda ya yardım eder ya da karşı koyar.

Belirli bir gücün, esirsi ve ebedî tabiattan doğduğunu ve baştan başa değişime tabi olan yeryüzünün bütün çevresine yayıldığını söyleriz.
Kaynak metin (İngilizce çeviri)
That a certain power is derived from the ethereal and eternal nature and is dispersed through the entire neighborhood of the earth, which is subject to change throughout. This power affects the primary elements located beneath the Moon, namely fire and air, which are encompassed and shifted by the movements of the ether. These, in turn, encompass and shift all other things: the earth and water, and the plants and animals within them. This fact would be most evident to everyone through just a few observations. For the Sun, together with the surrounding environment, is always somehow disposing everything on earth; not only through the changes of the yearly seasons, leading to the generation of animals, the fruitfulness of plants, the flowing of waters, and the transformations of bodies, but also through its daily cycles, heating, moistening, drying, and cooling in a regular order and in accordance with its positions relative to our zenith. The Moon also, as the body closest to the earth, bestows her influence upon terrestrial things; most things, both animate and inanimate, are sympathetic to her and change along with her. Rivers increase and decrease their flow according to her light; the seas turn their own tides with her rising and setting; and plants and animals, either in their entirety or in specific parts, wax and wane with her. Furthermore, the passages of the stars, both the fixed stars and the planets, create many signs in the surrounding environment, such as heatwaves, winds, and snowstorms, by which things on earth are appropriately disposed. Moreover, their aspects relative to one another, as their influences meet and mingle, produce many complex changes. While the power of the Sun prevails in the general regulation of quality, the other bodies assist or oppose it in particular ways.
Kaynak Künyesi
Eser
Tetrabiblos syntaxis (Quadripartitum)
Metin
Birinci Kitap, sayfa 20 (Batlamyus'un giriş bölümü, birinci fasıl)
Atfedilen
Claudius Ptolemaeus
Basım
1535 baskısı, Yunanca aslı ile Joachim Camerarius'un Latince çevirisi ve yorumları
Dijital kaynak
Source Library (Latinceden İngilizceye çeviri)
Türkçe çeviri
Şira Nur Uysal, Kutsala Dönüş

Kaynak metin ve çevirisi CC BY-SA 4.0 lisansıyla, Source Library (sourcelibrary.org) atfıyla paylaşılmaktadır. Bu Türkçe çeviri de aynı lisansla açıktır.

Bu Metin Neden Önemli

Claudius Ptolemaeus (yaklaşık MS 100 ile 170), İskenderiye'de yaşamış Yunan kökenli gökbilimci, matematikçi ve coğrafyacıdır. Astronomi eseri Almagest'in ardından kaleme aldığı Tetrabiblos, gök cisimlerinin dünyevî olaylar ve insan mizacı üzerindeki etkilerini ele alarak astrolojiyi doğa felsefesinin bir dalı olarak sunmaya çalışır. Bu 1535 tarihli baskı, eserin Yunanca aslını Joachim Camerarius'un Latince çevirisi ve yorumlarıyla birlikte içerir.

← Kadim Kaynaklar Kadim Bilgelik Sözlüğü →